Beginpagina Onze paarden & Wij Western Natural Horsemanship Lessen & Buitenritten Bitloos rijden Centered Riding Trainen & Beleren Zitles Puck Spirit		Verslag van een Zitles onderstaand een Centered Riding zitles die gaf ik aan Eva, Esther, Jolien en Blijde de Test of je een goede gebalanceerde zit hebt Houding Je kent vast wel het beeld van de rijder die naar voren valt wanneer zijn/haar paard het hoofd omlaag gooit om langere teugel te krijgen. Zo'n rijder zit niet in balans. Wanneer je wel in balans zit (lees: gecenterd zit ) kun je je veel beter met je paard en zijn bewegingen verbinden en wordt je zit stabieler. Een goed gebalanceerde zit heeft als voordeel dat het rijden minder belastend en minder vermoeiend is voor jezelf en voor je paard. Je rijdt namelijk met veel minder spierspanning. Bovendien krijg je meer zelfvertrouwen wanneer je een goede zit hebt; je blijft beter in balans en je valt niet zo gauw van je paard als hij eens bokt of een onverwachte beweging maakt. ik vraag aan Esther om haar rug hol te maken, dit is wat er gebeurt wanneer ik aan de teugels trek: ze verliest haar evenwicht en valt naar voren Hoe komt dat nou? Wanneer je je bekken naar voren kantelt maak je je rug hol. Probeer dit maar eens uit op je stoel terwijl je dit verhaal zit te lezen. Met een holle rug zet je je bekken en (onderrug) vast en is daarin weinig beweging mogelijk. Bovendien ligt je zwaartepunt hoger en meer naar voren dan lager en meer naar achteren, dus verlies je sneller je evenwicht. Veel dressuurzadels hebben daarbij ook nog eens dusdanig dikke opgevulde kussens aan de achterkant dat je vanzelf met een holle rug komt te zitten. Westernzadels echter zijn wat platter en geven meer bewegingsruimte voor je bekken. Wat ook van belang is, is het feit dat je niet goed kunt doorademen als je je rug onder spanning zet (hol maakt). Je ademhaling blijft als het ware hoog in je borstkas in plaats van laag in je buik (buikademhaling). Buikademhaling is erg belangrijk om te gronden, om 'in je zwaartepunt te komen'. ,,Pfff, zwaartepunt, wat is dát nou weer?" Eigenlijk heel simpel: Je zwaartepunt ligt in je bekken, tussen je buik en onderrug in. Paardrijden doe je vanuit je bekken: Je bekken stuurt de beweging van je paard aan, maar met je bekken volg jij ook de bewegingen van jouw paard. Een soepel bewegend bekken en een ontspannen rug zijn een voorwaarde om tot een goede zit te komen. Sterker nog: Als jij in staat bent om met ontspannen rug een soepel bewegend bekken de bewegingen van je paard te volgen (en desgewenst te beïnvloeden) zal je paard ook soepeler worden in het bekken, zijn rug loslaten en de achterhand gaan gebruiken; voorwaarden om uiteindelijk tot verzameling te komen. Zitposities Ik onderscheid vier zitposities te paard: (voel maar terwijl je op je stoel zit) Positie 1: Voor je zitbeentjes ('auw'). Bekken is naar voren gekanteld: je zit helemaal op je voorkant. Positie 2: Op je zitbeentjes. Velen van ons hebben in de dressuurlessen geleerd om OP je zitbeentjes te zitten maar dat zit niet lekker, ('weer auw', billenpijn). Bovendien leidt het zitten op je zitbeentje tot het maken van een holle rug. Positie 3: Bekken is naar achteren gekanteld: rol met je bekken vanuit positie 2 over je zitbeentjes heen naar de positie net achter je zitbeentjes. Dit is de houding waarin ik je graag zou zien zitten. Je kunt ook zeggen dat je je staartbeen moet laten zakken. Je voelt je zitbeentjes wel, maar doordat je je 'gluteus maximus spier' aan weerszijden van je billen aanspant (het verlengde van je bilspieren) zit je net achter je zitbeentjes en drukt je gewicht niet door in het zadel en kun je je rug lang maken en gaan ontspannen. In deze houding kom je goed in evenwicht. Positie 4: De stop positie: Wanneer je een stop maakt (halt houdt) adem je uit en kantel je je bekken maximaal naar achteren zonder achterover te gaan leunen. Later in dit verhaal komen we hier nog uitgebreid op terug. hier zie je dat ik met mijn hele gewicht aan de teugels hang, Esthers zit is nu veel beter in balans Ik trek trouwens niet aan het paard maar aan Esther. Esther valt niet naar voren; ze heeft haar bekken naar achteren gekanteld en hoeft haar rug niet in te spannen om in balans te blijven. Haar armen gaan wel mee in mijn beweging, maar dat is dan ook alles; haar rug is volkomen ontspannen en haar ademhaling is laag en rustig, bovendien klemmen haar benen niet om het paard maar liggen ze los (heel belangrijk!). Je kunt dit controleren door met je knieën te bewegen of iemand anders te vragen aan je benen te rammelen; er mag in je hele benen geen spanning zitten. ik vraag Eva om in stoelzit te gaan zitten: onderuit gezakt met de benen naar voren Veel mensen denken dat dit een typische 'westernhouding' is. Niet dus! Ik kan geen rechte lijn trekken vanaf Eva's oor--> schouder--> heup--> --> hiel. Wat denk je: Als ik het paard onder Eva zou wegdenken dat zou ze op haar.... billen vallen. Ze zou eigenlijk op haar voeten moeten landen en dat kan alleen wanneer haar voeten ónder haar lichaam zijn. Houd hierbij ook rekening met het zadel: Sommige (western)zadels hebben de stijgbeugels dusdanig ver naar voren bevestigd (bijvoorbeeld Reiningzadels om stops te maken) dat het moeilijk is je benen onder je lichaam te krijgen en ze daar te houden. holle rug, gespannen bovenlichaam Als je met een holle rug rijdt zit je in positie 1 (het naar voren gekantelde bekken). Duidelijk is de spanning in Eva's rug en bovenlichaam te zien. In deze houding is het onmogelijk om goed en laag door te ademen. Je blijft als het ware 'hoog 'zitten. Rijders die zo op hun paard zitten zijn snel buiten adem. En een holle rug belemmert de bewegingen van jouw onderrug en je bekken. Bovendien kun je je op deze manier niet verbinden met je paard en tot ontspanning komen. Daar waar jij vasthoudt, kan je paard niet ontspannen, oftewel: Als jij op bepaalde plekken in je lichaam spanning vasthoudt zal je paard daar ook niet kunnen ontspannen, dus dit paard zal haar rug niet kunnen 'loslaten'. bijna goed! Hier zie je dat Eva haar bovenlichaam in de juiste positie heeft. Haar rug is recht en niet hol of bol maar haar benen hangen nog iets teveel naar voren, dat komt in dit geval door de positie van de stijgbeugels. Eva's hoofd zou iets meer opgericht mogen, dan ook komen haar schouders iets meer in lijn met de rest van haar lichaam. Kijk altijd vóór je en niet naar de grond. Voor je kijken geeft openheid en je kunt je paard doelbewust ergens heen leiden, omlaag kijken kan remmend werken, bovendien zakt je houding dan wat in. Stuur oefening Eva en Blijde sturen hun paard zigzag om de pilonnen Om naar links te gaan 'openen ze de deur' met hun linkerhand (niet trekken maar wijzen), ze laten hun rechterknie zakken en zitten op hun rechterbil, en geven lichte druk met hun rechterbeen (dus rechts gaat de deur dicht). Het linkerbeen is van het paard af. Het is heel belangrijk dat je bij deze positie je schouders recht houdt en niet gaat leunen of je linkerheup optrekt. foute positie Eva's bovenlichaam helt naar rechts (vanaf het paard gezien) en zij spant de spieren aan de rechterzijde van haar rug. Ik zie dat zij haar rechterheup optrekt in plaats van lang maakt, er ontstaat dan een knik in de rechterkant van haar lichaam. Het paard heeft moeite met het bewaren van de balans. keurige wending ! 'kijk je handen achterna' Balans oefening staan in de beugels zonder tegen het zadel te leunen, te klemmen met je benen of steun te zoeken met je handen Hiermee kun je controleren of je de juiste positie in het zadel hebt. Val je bij deze oefening naar achteren dan zijn je benen te ver naar voren en moet je ze meer onder je lichaam positioneren. Val je echter naar voren dan heb je je benen te ver naar achteren. idem in draf, met een holle rug Je verliest zo je balans doordat je je billen naar achteren duwt. Eva's benen gaan hierdoor te ver naar voren. Ook natuurlijk niet bevorderlijk voor een goede buikademhaling want je moet je bovenlichaam enorm inspannen om deze houding vol te houden. nu in draf met een bolle rug Dat gaat al wat gemakkelijker. via de 'bolle' houding kom je uiteindelijk tot de juiste houding (rug recht maken) Eva draaft nu staand in de beugels geheel in balans met een ontspannen lichaam; haar ellebogen liggen tevens los en haar ademhaling blijft laag. Wel mogen haar knieën nog iets meer buigen waardoor haar onderbenen meer naar achteren komen te liggen. Let er vooral ook op dat je niet je knieën op slot zet maar deze licht gebogen en los houdt. Voorwaarts gaan (wegstappen) maak hierbij gebruik van je lichaamstaal In plaats van je paard lukraak en zonder waarschuwing aan te sporen kun je je paard op een heel zachte manier vragen weg te stappen. Wij zeggen : 'and walk' (ofwel: 'en stap') en geven het paard tegelijkertijd letterlijk ruimte aan de voorkant door onze armen te strekken en met onze energie te 'geven'. Daarbij verplaatsen wij ons gewicht iets naar voren, zonder echter uit balans te gaan of uit het zadel te komen. Jolien op de foto links 'geeft' het paard alle ruimte maar houdt haar rug iets hol (onbeweeglijk bekken en onderrug). Blijde komt op de foto rechts vóór haar zwaartepunt terecht doordat ze met haar billen uit het zadel komt en iets te ver naar voren leunt. Waarom wij 'en' ervoor zeggen? Door 'en' voor het commando te zeggen geef je aan je paard aan dat er wat komen gaat. Eva lukt het om op de juiste manier weg te stappen Je vraagt heel subtiel, het paard voelt de gewichtsverplaatsing en herkent de vraag (stemgebruik). Houd daarbij je zitvlak in het zadel en ga niet heen en weer zitten schuiven in een poging je paard 'aan te duwen'. Gewoon 3 seconden wachten en de reaktie belonen waarna je weer recht gaat zitten. Stoppen, halthouden 2 foto's van manieren hoe je NIET moet halthouden: Op foto 1 zie je hoe Eva (expres) haar bovenlichaam naar voren plaatst in een poging het paard te laten stoppen. Dit zien wij heel vaak gebeuren. In feite geef je het paard tegenstrijdige hulpen door met je bovenlichaam in een een 'wegstappositie' te gaan waardoor het paard wel eens zou kunnen denken dat het moet blijven stappen in plaats van halthouden. Zie ook hoeveel gewicht ze in de beugels heeft, het lijkt bijna alsof ze staat. Bij halthouden moet je juist diep in het zadel gaan zitten, uitademen (gronden) en alle energie laten wegvallen, dus ook je beendruk. Op foto 2 hangt Eva veel te ver naar achteren (positie 4, de stoppositie, maar dan op een overdreven manier) waardoor ze volledig uit balans gaat. Haar rug is niet recht, ze spant al haar spieren aan. Blijde maakt hier een nette stop Ze zit diep in het zadel en houdt haar bekken naar achteren gekanteld (positie 4). Daarbij zegt ze 'en whow' (stemcommando) en ademt ze tegelijkertijd uit (energie laten zakken). Als dit een paar keer goed gelukt is kan ze eens proberen om zonder het gebruik van de teugels te stoppen, puur op stem en op verplaatsing van haar gewicht (bekkenkanteling). halthouden, 3 seconden stilstaan en weer voorwaarts De handen mogen iets lager en de rug iets minder hol, maar de strekking van wat we willen laten zien is duidelijk. Graag willen wij Eva, Esther, Jolien en Blijde bedanken omdat ze zich in allerhande houdingen hebben laten fotograferen en wij deze foto's op Internet mogen publiceren (ook de minder flatteuze) :D. Bedenk je bij het lezen van deze pagina dat zij voor het eerst een (zit)les van mij kregen waarbij het (nog) niet belangrijk was dat het paard perfect liep. Eerst wilden we werken aan houding, ademhaling en balans. De rest komt dan later wel. Het gaat er bij ons niet om dat je perfect rijdt, maar dat je leert om je paard te voelen en contact met hem/haar kunt aangaan. Pien & Jack, september 2007		Webwinkel Cursussen & Workshops Natuurlijk Bekappen & Hoefschoenen Agenda 2012 Dagelijkse Dingen.... Pien's weblog Tarievenlijst Contact & Routebeschrijving Regels & Voorwaarden Pension, Koop & Leasepaarden Gastenboek